أبو ريحان البيروني ( مترجم : باقر مظفرزاده )

150

الصيدنة في الطب ( داروشناسى در پزشكى ) ( فارسى )

مسعود بن محمد بن الزكى به سال پانصد و چهل و نه رسيد « 4 » ، اين [ نسخه ] را به دقت بررسى كرد . « 5 » نسخه‌بردار مرتكب اشتباهاتى شده و او آنها را از راه مقابله [ با اصل ] « 6 » اصلاح كرده است . برخى از كلمات به سبب قوس‌دار بودن [ پايان سطرها ] در متن چركنويس دم‌بريده بودند و به همين جهت به ضايعاتى دچار شده‌اند » . سخن امام محمد غزنوى دربارهء وضع و حال نوشتهء كتاب به پايان رسيد . يادداشت‌هاى حاشيهء اين نسخه نيز همگى به خط اوست . خداوند از او خشنود باد ! اين را ابراهيم بن محمد بن ابراهيم تبريزى معروف به « غضنفر » در پايان سال 678 هجرى « 7 » نوشته است . افضل الصلاة و التحيات نثارش باد ! بسم اللّه الرحمن الرحيم كتاب الصيدنه تأليف حكيم معظم ، دانشمند بزرگ ، اعظم فضلا و افضل حكما ، پيشواى امامان گذشته و حال ، قطب مدارات « 8 » دورترين موضوعات [ مورد بررسى ] عقل و مقاصد اميال و آرزوها ، درياى معرفت عالى و حقايق حكمت ، صاحب قدرتى حاوى حد نهايى دانش نظرى و [ صاحب ] مرتبه‌اى كه پاى بشر مىتواند به آنجا [ رسد ] ، سرآمد رياضىدانان بزرگ مسلمان و آنها كه پيش از وى مىزيستند ، سرور والامقام ، يگانه و بىنظير ، استاد بزرگ ابو ريحان محمد بن احمد بيرونى است ، خداوند روحش را برافرازد ، آرامگاهش را باطراوت سازد ، از او خشنود باشد ، روانش را شاد گرداند و در عرش اعلى جاى دهد . او آن را از همهء آنچه در طول دو هزار سال در زمينهء داروشناسى نوشته شده تأليف كرده است . « 9 » ( 4 ) . 1154 - 1155 ميلادى . ( 5 ) . فتصفّحه ، Vorwort ، متن عربى ، ص 2 : فتصحفه و ترجمهء مربوط آن : « آن را با اشتباهات نوشت » . ( 6 ) . ظاهرا به نسخه‌بردار بىمبالاتى اشاره دارد كه غضنفر ديوانه‌اش مىنامد و تا بخش نوزدهم صيدنه به خط اوست ( نك . آخرين كلام غضنفر در پايان كتاب ) . ( 7 ) . دوم ماه مه سال 1280 . ( 8 ) . Vorwort ، متن عربى ، 3 : قطب مذاكرات « قطب انديشه‌ها » . ( 9 ) . در اينجا يادداشت‌هاى نسخه‌بردار پايان مىيابد .